DE STRIP-LINING (of EDGE LINING)

Een strip lining is het verstevigen (en het verbreden) van de spanranden (randoverslagen) van een schilderij, door enkel de oude randoverslagen met nieuwe stukken doek te verstevigen. En strip lining wordt enkel toegepast als het originele doek sterk genoeg is om opnieuw te worden aangespannen.

Een strip lining wordt toegepast als een volledige bedoeking niet verantwoord is. Ook kan aan een strip lining gedacht worden indien de randoverslagen zo smal zijn dat ze met de spantang niet meer gegrepen, noch aangespannen kunnen worden. Of indien de spanranden werden weggesneden (1) .

Weggesneden spanranden. Om het doek opnieuw
te kunnen opspannen werd een strip lining uitgevoerd.

Een strip lining past men ook toe als men het originele spanraam opnieuw wil gebruiken. Immers, bij conservatie en restauratie probeert men zoveel van het originele schilderij te bewaren als mogelijk en wordt de "ingreep" zo minimaal gehouden (2) . De "strips" verhinderen het doorscheuren van oude spijkergaatjes en verstevigt andere zwakheden in de oude spanranden (3) .

De strip lining geschiedt meestal "koud" (behalve wanneer nagestreken wordt met een warm strijkijzer) en kan eenvoudig ongedaan gemaakt worden. Zij beantwoordt volledig aan de in de restauratie geldende deontologische normen. Tevens voldoet deze techniek aan de reversibiliteits­eis, gesteld door het Charter van Venetië.

In dit kort filmpje wordt een (variatie van een) strip lining uitgevoerd.

LEES OOK : STEPHEN HACKNEY, Painting on Canvas : Lining and Alternatives, Tate Papers, London, Automn 2004.

________________________________

VOETNOTEN :

(1) In Singapore liet ik ooit een portret opnieuw inlijsten. Tot mijn grote ontstentenis kwam het doek terug, ontdaan van de spanranden en op een triplex plaat genageld. Blijkbaar kon de chinese lijstenmaker niets met "spanranden" en heeft hij ze maar weggesneden. Inderdaad : chinese scrolls hebben geen spanranden !

(2) Vele restauratoren doen de strip lining af als een "lapmiddel". Echter, ervaring heeft bevestigd dat de methode beslist verantwoord is en de drastische ingreep van volledige bedoeking onnodig maakt. De afkeer voor strip lining vindt vaak haar oorsprong in de slechte keuze van het kleefmiddel waarmee de bewerking werd uitgevoerd. De strips komen dan los of tekenen zich aan de voorkant van het schilderij af.

(3) Bij het opnieuw gebruiken van een oud spieraam, moet nagegaan worden of het hout vrij van insecten en/of schimmels is en of het spanraam nog sterk genoeg is om spanning te verdragen. Kan het raam opnieuw gebruikt worden, moeten eerst alle oude spijkergaatjes, breuken, enz. gedicht worden met een mengsel van zeer fijn eikenhout meel en PVA lijm (houtlijm). Hiervoor voegt men houtlijm toe aan het houtmeel, tot men een dikke "pasta" bereikt. Met deze pasta worden de gaatjes en scheuren gedicht. Wanneer de pasta gedroogd is, schuurt men de oneffenheden vlak. Vergeet niet om alle oude spijkers uit het spanraam te verwijderen !